t f
^

Een 180 graden draai in Spanje

Sport staat al eeuwen garant voor vertier, status en inkomen. Milo van Croton was de Alberto Contador van de oudheid en zijn ‘brand’ vinden we nog steeds terug in marmer en de literatuur. Sport is in de oudheid naast vermaak van het volk ook altijd het domein van de bestuurder geweest. Bobo’s als Pythagoras hadden toen al in de gaten dat sport een bepaalde vorm van macht was die je politiek kon gebruiken voor je electoraat, of omgekeerd tegen je gebruikt kon worden. Er is niets veranderd! Tot op de dag van vandaag is en blijft sport letterlijk en figuurlijk een speelbal. Een overzicht van een opmerkelijke ommezwaai in Spanje.

In mijn laatste blog schreef ik over Alberto Contador die aan de leugendetector hing tijdens de hoorzitting bij het internationale sporttribunaal in Lausanne. Na de hoorzitting kwamen toch enkele voor mij opmerkelijke nieuwsberichten naar buiten die het politieke machtsvertoon achter de schermen duidelijk maken waardoor er bij mij thans het vermoeden bestaat dat er op hoog niveau is onderhandeld over de zaak Contador.

Dat Spanje zich niet zo druk maakt over doping is algemeen bekend. Op dat gebied zijn de Spanjaarden net zo passief als Nederland met haar drugsbeleid. Alberto Contador kreeg vanaf het begin van de affaire politieke steun. De minister-president Zapatero en staatssecretaris van sport Jaime Lissavetzky namen het voor Contador op. Lissavetzky die direct met de zaak te maken heeft als het opperhoofd van de Spaanse sport was niet te spreken over de gang van zaken rondom ‘El Pistelero’.

Op 7 oktober 2010 kondigde Lissavetzky een forse bezuiniging aan bij het Spaanse antidopingagentschap. Toen werd mij al duidelijk dat er forse politieke druk werd uitgeoefend en dat niemand aan het Spaanse troetelkind Contador mocht komen. Lissavetzky wilde voorkomen dat Contador een hernieuwde uitgave werd van Cervantes Don Quichot en zou moeten vechten tegen de onbreekbare wieken van het WADA. De houding van Spanje en haar politici was voor velen en vooral voor de bestuurders van de niet-gouvernementele organisaties zoals het WADA, IOC en UCI, een doorn in het oog.

Maar niemand bracht Lissavetzky of de Spaanse regering aan het wankelen, laat staan op andere gedachten. De Spanjaarden hebben uiteraard andere en belangrijkere zaken aan hun hoofd zoals de financiële crisis en de daarmee gepaard gaande werkeloosheid of de bestrijding van het terrorisme. Alle instanties beloofden een snelle afhandeling van de zaak Contador bij het internationale sporttribunaal in Lausanne maar deze werd keer op keer uitgesteld. De wielrenner dreigde zelfs te zullen stoppen als hij onschuldig veroordeeld zou worden in Lausanne. Maar waarom werd de zaak zo vaak uitgesteld? Misschien om de partijen meer tijd te geven om te onderhandelen over de uitkomst in Lausanne! Was er dan iets om te onderhandelen? Jazeker. Het WADA zat zelf in een zeer benauwde positie door hun falende beleid met betrekking tot de nominale waarde van clenbutarol, thans in de ogen van de Spanjaarden. Want daar gelooft iedereen in de onschuld van de pistoolheld waarbij er onverwacht steun kwam vanuit de FIFA die in haar maag zat met meer dan 100 positieven na het WK jeugdvoetbal in Mexico. Daarnaast had de Spaanse regering de WADA-codex nooit volledig aangenomen en zaten er hiaten in het out-of-competition controlesysteem.

Eind november 2011 was het dan zover. Contador en de zijnen mochten hun zaak verdedigen voor de arbiters in Lausanne. Een farce, een showproces…? Niemand weet het zeker maar als Contador vrijgesproken zou worden dan mochten de UCI, IOC en het WADA nooit gezichtsverlies lijden, want dat zou de autoriteit aantasten van de niet-gouvernementele organisaties. Het was voor iedereen duidelijk dat de Spaanse politici Contador niet zomaar zouden laten vallen met alle consequenties van dien. Omgekeerd betekende de Spaanse verwerping van de WADA-codex dat Spanje nooit officieel kan meedingen naar de Olympische Spelen in 2020. Een land dat de WADA-codex niet volledig heeft aangenomen, wordt niet meegenomen in de bid. En de Spaanse regering wilde na meer dan een decennium campagne voeren, serieus genomen worden voor 2020 als kandidaatsstad.

De tijd was rijp voor een andere strategie en Spanje gooide het roer van de beschermende armada om.

Op 23 november werd bekendgemaakt dat Eufemiano Fuentes en zes anderen, onder wie ex-ploegleider Manolo Saiz zich toch voor de rechter moeten verantwoorden voor hun aandeel in ‘Operacion Puerto’. Het Hooggerechtshof in Madrid nam dat besluit bijna zes jaar na dato. Naast Fuentes en Saiz moeten zich ook de zus van Fuentes, Yolanda, de artsen José Luis Merino en Alfredo Cordova en de eveneens ex-ploegleiders José Ignacio Labarta en Vicente Belda verantwoorden voor hun aandeel in de zaak.

Voor velen was het duidelijk dat Spanje een heel tolerant beleid had inzake dopingbestrijding. Echter niets en niemand kon de Spanjaarden bewegen om de dopingbestrijding in het land aan te pakken. ”De problemen met doping zijn in Spanje niet groter dan in andere landen,” aldus Jaime Lissavetzky in een interview met de sportkrant AS in 2010. Herinnert u zich nog de zaak van Johan Mühlegg tijdens de Olympische Winterspelen in Salt Lake City? De aangenomen Duitse pakhaas die meerdere keren positief was en alle medailles moest inleveren had zich een Spaans paspoort aangemeten. Mühlegg gaat de geschiedenis in als een bedrieger die Spanje en het langlaufen een slecht imago bezorgde.

Of meer recent de zaak rondom de Nederlandse atlete Adriënne Herzog? Herzog wordt in Spanje in verband gebracht met bloeddoping. Haar trainer Pascua werd tijdens ‘Operatie Windhond’ in de kraag gevat door de Guardia Civil. Pascua legde vervolgens een belastende verklaring af en wees in de richting van een oud bekende in de wielersport Albertó Léon. Herzog stond op 9 december 2010 ingeroosterd voor een bloedtransfusie bij Léon hetgeen zij uiteraard ontkent. Op 12 december werd Léon, die ook al in ‘Operation Puerto’ genoemd werd, officieel in verdenking gesteld maar tot een rechtszaak zal het niet meer komen. De Spaanse oud-renner hing zich op 11 januari 2011 op in zijn huis en dus heeft doping in deze zeker één dodelijk slachtoffer geëist. Hij zal de waarheid over zijn handelen nooit meer vertellen. Velen klanten van Léon zullen blij zijn met zijn dood.

Omdat de dopingbestrijding in Spanje zover achterbleef werd het Iberisch schiereiland een vluchthaven voor ‘bedriegers’ en dopinghandelaren. Iets dat het IOC en het WADA maar al te goed beseften en wat in hun ogen moest stoppen.

Dan opeens het bericht dat de dopingwetgeving in Spanje wordt aangepast om in lijn te komen met de WADA-codex. Jaime Lissavetzky had dat eerder wel geroepen in de pers waarop ik wil zeggen: gelooft u nog een politicus die iets belooft? Juist, ik ook niet! De regering past de antidopingwetgeving inzake de uren waarin atleten out-of-competition gecontroleerd kunnen worden aan, waarmee Spanje de hele codex juridisch heeft dichtgetimmerd. Een feit staat boven water. Spanje, of beter gezegd Madrid, zou alleen kunnen meedingen naar een plaats voor de Olympische Spelen in 2020 als de codex in zijn geheel zou worden aanvaard. Wat direct impliceert dat het IOC wel degelijk druk heeft uitgeoefend op Spanje en daarbij de WADA-codex heeft gebruikt.

Wat is dan de relatie tussen al datgeen ik hierboven heb geschreven en Alberto Contador?

Ik zou me kunnen voorstellen de Spaanse regering met het IOC en het WADA, alsmede ook de UCI heeft onderhandeld over de zaak Contador en hier en daar heeft geduwd en gemasseerd naar vrijspraak in ruil voor de behandeling van de zaak Fuentes, de opsporing en bestrijding van Spaanse dopingnetwerken en de aanvaarding van de WADA-codex.

Door de 180 graden draai van Lissavetzky zijn er alleen maar winnaars in deze. Madrid wordt serieus genomen als kandidaatsstad voor de Olympische Spelen 2020. Alberto de pistoolheld gaat vrijuit. Er komt een nominale waarde voor clenbutarol en misschien wel het allerbelangrijkste: het Spaanse dopinggat wordt gedicht.

Uiteindelijk vind ik het nog niet zo’n slechte deal. Maar het is wel duidelijk dat de zaak Contador ingewikkelder ligt dan velen denken en dat op hoog niveau hier een jaar lang over onderhandeld werd.

Sport is macht, dat heeft het niet-gouvernementele ICO in deze wel laten zien.

Share